مدت هاست که صحبت از اجرای اصل 44 قانون اساسی، گسترش بخش خصوصی (خصوصی سازی) و کوچک کردن دولت درمیان است. بر اساس مفاد مطرح شده در برنامه پنجم توسعه و در روند توسعه بخش خصوصی قرار است بسیاری از کارهای دولت درزمینه اداری نیزبه تشکل های غیر دولتی (یعنی انجمن ها، سندیکا ها و ...) به عنوان نمایندگان بخش خصوصی واگذار شود. درمقدمه مطلب باید درنظر داشت که برای شکل گیری بخش خصوصی پیش شرط هایی لازم است. از جمله آن که انواع فعالیت وسرمایه گذاری در بخش خصوصی بدون امنیت مناسب وامکانات ارتقا دهنده میسر نیست. پیش شرط های مهم برای گسترش بخش خصوصی عبارتند از: 1- وجودقوانین حمایت کننده ای که حوزه منافع بخش خصوصی ومنافع ملی راپیوند دهد 2- وجود قوه قضائیه ا ی مستقل، سالم و قوی که با تخلفات وموارد غیرقانونی برخورد کند 3- وجود نهادهای اجتماعی NGOs (انجمن ها) سندیکاها.....که منتخب بخش خصوصی باشند و با توانمندی و تسلط بتوانند نیازهای در حال تحول بخش خصوصی را فرموله کرده و در حوزه قوانین بنیادی موجود از آن دفاع کنند. پیش شرط های مطرح شده، وجوه آرمانی و برآمده از تجربیات گسترش بخش خصوصی درجهان است که ممکن است درجریان عمل و اجرا در هرجایی منجمله در کشور ما با موانع و مشکلاتی مواجه شود. پی آمد این پیش شرط ها در عمل و اجرا به دو حالت اصلی می انجامد.

در حالت اول اگر اراده حاکمان واقعا بر آن باشد که بخش خصوصی کارها را از دولت تحویل گرفته و گستره دست اندازی دولت کاهش یابد، این امر مستلزم مقدماتی است.مهم ترین مسئله آنستکه قرن هاست که در کشور ما دولت باتسلط مطلق به ایفای نقش پرداخته است و به علت فعال مایشاء بودن بخش دولتی، تشکل های غیردولتی به ناگاه آمادگی و توان پذیرش تمام مسئولیت ها را ندارند، و برای پذیرش مسئولیت باید توانمندی ساختاری خودرا افزایش دهند.به نظر می رسد رفع این نقیصه مهم تراز پشتیبانی دولت است، و رافع اصلی این کاستی خود ما هستیم یعنی ما،اعضا و مدیران انجمن باید برای بالا بردن توانمندی ساختاری انجمن اقدام کنیم. هیات مدیره کنونی برای رفع این مشکل گام های موثری برداشته است که در سطور بعد به آن خواهیم پرداخت.اما تحول ساختار و کارکرد انجمن فقط باپشتیبانی و شرکت فعال همکاران به نتیجه می رسد.

حالت دوم ممکن است قانون به درستی درمورد تشکل های غیردولتی اجرانشود. ازجمله آن که تاکنون دولت های مختلف علی رغم آن که در مورد اینگونه واگذاری ها نظرات مثبت اعلام کردند اما به علت موانع ساختاری و فرهنگی در بدنه خود نتوانستند و یا نخواستند انجمن ها را در بسیاری ازعرصه ها چندان که باید و شاید به بازی بگیرند. در این حالت اگر انجمن از نظر ساختاری ضعیف و ناکارآمد باشد بالطبع نمی تواند ادعایی برای گسترش مسئولیت هایش مطرح کند .بسیاری از حقوق دندانپزشکان و پزشکان تضییع شده است و انجمن ها عملا نتوانسته اند کاری انجام دهند. حتی ساختاری مثل نظام پزشکی که در رأس آن رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی قرار دارد در موارد بسیاری بااذعان وتاکیدبر حقوق حقه همکاران عملا نمی تواند به نتایج موردنظر برسد. اما بیاییدچنین فرض کنیم که انشاءاله در آینده قرار است جایگاه انجمن ها تقویت شود ونه فقط درحوزه آموزش (کنگره ها و سمینارها که برای برگزاری آن هم محل مناسب وکافی موجودنیست) بلکه در همه مسایل صنفی و اجتماعی حرفه دندانپزشکی، انجمن بتواند دخالت فعال واثر گذار داشته باشد. بنابراین انجمن بایستی توانمندی های خود را افزایش دهد. در این روند هیأت مدیره انجمن دندانپزشکی ایران (منتخب اسفند 86) در جهت تشکیل کمیته های مختلف اقدامات جدی به عمل آورده است. منجمله تشکیل کمیته دندانپزشکی اجتماعی و اقتصاد بهداشت که خوشبختانه منجر به تشکیل انجمن تخصصی جامعه نگر شده است. وجود چنین ارگانی امکان خواهد داد تا در آینده انجمن درزمینه مسائل اقتصادی حرفه دندانپزشکی اعم از تعرفه ها، گسترش دانشکده ها، سیاست کلان درعرصه بهداشت و درمان و غیره بطورعلمی، اصولی و مبتنی بر شواهد اجتماعی قضاوت و اعلام نظر کند. در این رابطه کمیته حقوقی نیز تشکیل و قرارشده است یک نفر مشاور حقوقی حرفه ای (وکیل رسمی دا دگستری) نیزدر کمیته حقوقی حضور فعال داشته باشد وانجمن درزمینه دفاع از حقوق همکاران فعال تر عمل کند. چرا باید دندانپزشکان جواب شکایات را درمراجع مختلف آنهم درمقابل افرادی که هیچ گونه درک کارشناسی ندارند پس بدهند.محکوم کردن دندانپزشکان بدون بررسی ونظر کارشناسی موجب قضاوت های غیر عادلانه، دلسردی و انفعال پزشکان و دندانپزشکان بوده و درنهایت به ضرر بیماران می انجامد. اگر پزشکی احساس کند که درمان بیمارش با ریسک نسبتا بیشتری مواجه است به خاطر جلوگیری از عواقب و مشکلات بعدی ازقبول ریسک و خطر خودداری می کند و کورسوهای امید به معالجه برای بیمار کاملا خاموش می شود . امیدواریم در آینده با همکاری نظام پزشکی و سازمان های ذیربط بتوانیم از مشکلات همکاران در این زمینه بکاهیم. در ادامه این روند کمیته و گروه های کاری دیگری نیز ایجاد شده است. آنچه در این میان مفقود است حضور فعال همکاران است که دلایل مختلفی دارد. مطمئنا فعال مایشاء بودن بخش دولتی وجود انجمن ها را بی ثمر می کند و اعضاء را دلسرد می نماید اما واقعیت آنستکه برای تأدیه حقوق خود نباید منتظر مرحمت و اعطاء دولتی باشیم باید خود را توانمند کنیم، توانمندی را به رخ بکشیم و حق خود را در چهار چوب قانون مطالبه نمائیم. برای این منظور درهرصورت حضور فعال وحمایت همه جانبه همکاران شرط اولیه وتعیین کننده است. انجمن دندانپزشکی ایران برای همکاری با انجمن های تخصصی و سایرانجمن ها و برای حمایت از همکاران، برنامه های متعددی در پیش رو دارد که امیدواریم با حمایت فعال همکاران تحقق یابد. سرفصل های مهم این برنامه ها جهت ارتقاء دندانپزشکی و دندانپزشکان عبارتنداز:

1- همکاری با انجمن های تخصصی و عمومی و دانشکده ها درسراسر کشوربرای بازآموزی و آموزش دانش و فنآوری های نوین و روزآمدکردن اطلاعات و توان کلینیکی همکاران
2- تدوین نظرات جامع درباره جهت گیری برنامه های کلان کشوری ازجمله برخورداصولی با گسترش بی رویه دانشکده ها که موجب سرمایه گذاری سنگین،بازده محدود، ضعف درآموزش وتنزل جایگاه دندانپزشکی ایران ،بیکاری وخروج دندانپزشکان از کشور وهدررفتن سرمایه گذاری ها می شود
3- برخورد اصولی با برنامه های درمان محوروپرهزینه وتاکید بربرنامه های مبتنی برپیشگیری.به ویژه آن که برنامه های درمان محورباسلامت وتوان مالی محرومان جامعه منافات دارد
4- کوشش برای رفع تبعیض ازموقعیت شغلی دندانپزشکان : کاردندانپزشکی به علت آن که دندانپزشک رامجبور به اتخاذ موقعیت های ساکن وایجاد انقباضات طولانی ومشکل سازدرسیستم عصبی-عضلانی اومی کند، دردرازمدت موجب معلولیت بادرجات مختلف می شود.همچنین دندانپزشکی به علت مواجهه با انواع عفونت ها وبه سبب استرس های شغلی جزو مشاغل زیان آوراست واین مشکلات باید در موقعیت های اداری ایشان ملحوظ شده و تبعیض های موجود در سیستم اداری برطرف شود
5- همکاری فعال درجهت تقویت تعاونی و نظارت فعال برچگونگی روند واردات وتولید کالا و ایجاد زمینه برای دخالت فعال دندانپزشکان در روند واردات و تولید کالا
6- ایجادزمینه برای تاسیس صندوق بازنشستگی
7- ایجاد تعاونی اعتبار(جهت اعطای وام) و نیز پرداخت کمک های فوری درمواقع ضروری
8- حمایت از تعاونی هایی که درجهت تامین مسکن دندانپزشکان فعالیت می کنند
9- ایجاد امکاناتی درجهت نیازهای فرهنگی، ورزشی، تفریحی و مسافرتی برای همکاران
10- دفاع ازحقوق همکارانی که به علت فقدان امکانات مالی در درمانگاه های غیراستاندارد به شدت مورد استثمار قرارگرفته و حتی از بیمه کردن آنان خودداری می شود
11- ایجادکمیته حقوقی و استخدام و کلای حرفه ای برای دفاع قانونی ازحقوق انجمن و همکاران در مقابل افراد و نهادهای دولتی و غیردولتی و نیز دفاع از حقوق همکارانی که توسط شارلاتان های حرفه ای و براساس صحنه سازی ودخالت های غیرکارشناسی مورد اخاذی قرار می گیرند. این کمیته نیز به تازگی کارخود را آغاز کرده که امیدواریم مثمرثمر واقع شود
12- تدوین نظرات کارشناسانه برای جلوگیری از تحمیل مالیات های سنگین، کاستن و تخفیف مالیاتی برای دندانپزشکان جوان و اتخاذ روند کاهش یابنده درمیزان مالیات پرداختی برای دندانپزشکان بالای 55 سال و حذف مالیات برای دندانپزشکان 65 سال به بالایی که به علت نداشتن حقوق بازنشستگی و تنگناهای مالی هنوز هم بخاطر گذران خود مجبور به کارکردن هستند. کمیته مالیات با همت دکتر افتخاری وعده ای دیگر ازهمکاران به تازگی کارخود را آغاز کرده است.
13- ارتقای فرهنگ سلامت دهان دندان دربین مردم و شناساندن اهمیت دندانپزشکی و نقش دندانپزشک در سلامت جامعه
14- کمک به ایجاد کلینیک های رایگان جهت ارائه خدمات به محرومانی که هیچگونه امکان دسترسی به خدمات دندانپزشکی مورد نیاز ندارند و ارتقای فرهنگ سلامت دهان دندان در بین محرومان. در این زمینه کمیته نیکوکاری دندانپزشکان که توسط تعاونی و انجمن حمایت می شود علاوه بر کلینیک های قبلی، دوطرح جدیدودردست اجرا برای ارایه خدمات رایگان به محرومان دارد
15- کوشش برای تامین امکانات اولیه برای دندانپزشکان جوان درجهت راه اندازی مطب
16- ایجاد رابطه فعال و سازنده با مراکز استان ها و شهرستان ها وگسترش فعالیت انجمن تا دورافتاده ترین کشور: در این مورد هیات مدیره کنونی فعالیت خودرانسبت به دوره های قبل چندین برابر افزایش داده است اما هنوز به نتایج دلخواه نرسیده است
17- گسترش روابط بین الملل
الف: ایجاد روابط بانهادهای بین المللی مانندسازمان بهداشت جهانی، فدراسیون بین المللی دندانپزشکی، انجمن های دندانپزشکی سراسر جهان و به ویژه کشورهای منطقه.دراین زمینه هیات مدیره کنونی روابط گسسته دوره های قبل راترمیم نموده وبرای توسعه این روابط فعالیت های زیادی انجام داده است
ب: ایجاد زمینه و امکان برای همکارانی که می خواهند جهت ارتقای دانش خود به مراکز پیشرفته در سایر کشورها بروند
ج: تماس و ارتباط فعال با همکاران به ویژه چهره های شاخص علمی مقیم خارج برای استفاده های داخلی
18- تدوین تاریخ دندانپزشکی و روشن کردن چراغ گذشته فراراه آینده و نیز گرامیداشت بزرگان و پیشکسوتان حرفه دندانپزشکی. در این زمینه انجمن دندانپزشکی ایران اقدام به تشکیل گروه تاریخ نموده و در همین رابطه موزه ابزار،تجهیزات و مواد دندانپزشکی را در محل تعاونی احداث کرده است. در این محل مخزن اسناد و آرشیو عکس و فیلم های گذشته نیز وجود دارد
19- ایجاد ساختاری باهمکاری انجمن های تخصصی و اهل فرهنگ در جهت تدوین و روزآمد کردن الف: لغت نامه ب: فرهنگ لغات و بالاخره ج: تدوین و روزآمد کردن دائرة المعارف فارسی دندانپزشکی
20- گسترش کتابخانه کنونی وامکان دسترسی به اطلاعات نوین ازمجاری مکتوب و مجازی. گفتنی است که در محل موزه، کتاب خانه ای نیز احداث شده که باید گسترش یابد.
21- گسترش فعالیت کمیته انتشارات
هم اینک کمیته انتشارات علاوه بر افزایش شمار خبرنامه های منتشره، سایت و مجله علمی انجمن را که انتشارآن متوقف شده بود دوباره راه اندازی کرده است
22- ایجاد دبیرخانه توانمند درجهت برآوردن اهداف عالیه انجمن
 

اهمیت حضور همکاران در تقویت مواقع و تحقق اهداف انجمن

حضور فعال وحمایت همه جانبه همکاران در انجمن از اهمیت زیادی برخوردار است نخست آن که حضور هر چه بیشتر همکاران در انتخابات انجمن سبب افزایش اعتبار و موقعیت انجمن می شود.بدون شک میزان اعتبار، قدرت ،کارآمدی و اثرگذاری انجمن در وضعیتی که هیأت مدیره آن با حضور کمتر از هزار نفر انتخاب شود با وضعیتی که در انتخابات آن بخش عمده ای از 16 هزار نفرعضو آن شرکت کنند، متفاوت است، دوم آن که فعالیت در انجمن، کاری داوطلبانه است. انتظارات گسترده ای که از انجمن در نظر است فقط به وسیله هیأت مدیره و اعضای دبیرخانه به بار نمی نشیند بلکه شرکت فعال همکاران در کارگروه های مختلف سبب شکل گیری و ارتقای توانمندی های انجمن می شود. سوم آنکه واقعیت آن است که گهگاه ایجاد رابطه در کنار قانون در برآوردن خواسته های قانونی انجمن بسیار موثر است. همکاران عزیز: مسئولان این مملکت از صدر تا ذیل برای معالجه دندان هایشان به ما مراجعه می کنند. خوشبختانه درموقعیت معالجه، آنها دیگرنمی توانند صحبت کنند و شما وقتی ساکشن ویا رابردام را در دهان ایشان قرار می دهید فرصت خوبی به دست می آیدتاذهن آنان را نسبت به مسائلی است که ممکن است اصلاً از آن مسائل خبر نداشته باشند، روشن کنید. چه بسا که براثر نحوه برخوردمناسب از سوی شما، حسن نیت آن مسئول محترم شکوفا شود وشما با یک گفتگوی کوتاه و ساده بتوانید زمینه حل یک معضل بزرگ را فراهم کنید. بنابراین فعالیت و ارتباط خود را با انجمن افزایش دهید، به فکر ارتقاء انجمن باشید تا میزان کارآمدی و اثر گذاری انجمن نیز افزایش یابد و بتواند در جهت تأمین حقوق حقه شماهمکاران محترم به بهترین وجه عمل کند.همکاران گرامی:حضور فعال شما قدرت انجمن را افزایش می دهد، دراین حالت حتی اگر مسئولین خدای ناکرده به قانون وقعی نگذارند وانجمن هارا بی بها کنند بالطبع یک انجمن صنفی قوی ومتکی به اعضاء، برای به دست آوردن حقوق قانون خود به مقابله قانونی خواهد پرداخت. اما باغیبت وانفعال شما، انجمنی ضعیف، فرمایشی وفردمحور شکل می گیرد که فقط ستاد برگزاری یک کنگره سالانه بی رمق و چند برنامه علمی تکراری می شود.برای تحقق این امر از همه همکاران و مسئولان انجمن ها می خواهیم تافردمحوری وعوامل تفرقه، شائبه وشایعه پراکنی وتنش های درونی را کاهش داده و همه برای اعتلای حرفه حول خواست های برحق و قانونی حرفه متحد شوند.
 

چگونگی انتخاب و ایجاد انگیزه در هیات مدیره انجمن

اگر هیات مدیره هرنهادی به ویژه انجمن هابراساس معیارهایی متناسب بانیازها و اهداف انجمن انتخاب نشوند و در جایگاهی قرار گیرند که نیاز به پاسخگویی نداشته باشند بالطبع انتخابات براساس باندبازی، و لشکرکشی های محفلی و قبیله ای انجام می شود و چنین هیات مدیره ای فاقد کیفیت و توانایی های لازم برای تامین خواسته های علمی-صنفی همکاران است. برای جلوگیری از این مشکلات و عواقب بعدی پیشنهاد های زیرارایه می شود:

1-ایجاد شورای عالی یاپارلمان دندانپزشکی مرکب از پیشکسوتان، چهره های شاخص علمی، مدیران نهاد های صنفی(مثل تعاونی ها)، روسای هیات مدیره وبعضی مدیران قبلی انجمن، مدیران شعب انجمن، بعضی مقامات که درحوزه های مختلف با دندانپزشکی مربوطند، دندانپزشکانی که جزو نمایندگان مجلس شورای اسلامی هستند و...... کار این شورا ارایه مشورت به هیات مدیره و نقد و نظارت بر فعالیت های کل و تک تک اعضای هیات مدیره خواهد بود. هیات مدیره کنونی انجمن این شورا را تشکیل داده و درصدد تثبیت جایگاه آن در اساسنامه است. وجود این شورا بدون شک از رخوت هیات مدیره درحوزه وظایفی که اساسنامه برعهده اش قرارداده است جلوگیری خواهد کرد

2-ایجاد کمیسیون ها تخصصی که از افرادذیصلاح، فعال و علاقمند (به ویژه جوانان) تشکیل می شود که بعدها براساس توانایی هایی که ابرازمی کنند، نامزد ورود به هیات مدیره خواهند شد.این کمیسیون ها هر کدام در حوزه معینی (کمیسیون علمی، کمیسیون رفاهی، کمیسیون حقوقی، کمیته انتشارات و........) فعالیت خواهند کرد و مسئول هرکمیته رانیزمی توان به جلسات شورای عالی دعوت کرد

3-اگر بتوان باید ماده ای دراساسنامه وارد کرد و طی آن به کسانی که خواستار ورود به جمع هیات مدیره هستند تکلیف کرد تایک سال قبل از انتخابات به تدریج نظرات و برنامه های خودرابرای اطلاع همکاران وروشن نمودن ذهن اعضاء درسایت و یا بولتن انجمن منتشرکنند.انتخاب باید براساس آگاهی باشد ونه لشگرکشی های قبیله ای

4- هیات مدیره هرساله انتخابات بازرس رادرجریان کنگره انجام دهد و گزارش فعالیت ها و گزارش مالی سالانه انجمن را ضمن ارایه به مجمع، در بولتن انجمن جهت اطلاع سایرین منتشر کند
به نظر می رسدتوجه و عنایت به مراتب فوق می تواند ازکاستی های موجود بکاهد و موجب ارتقای کارکرد هیات مدیره انجمن می شود، نظر شما چیست؟ نظرتان رابرای ما بفرستید.

دکتر محمد رضا طاهریان