|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 91 درصد مخارج دندان پزشکی را در سال 88 مردم پرداختند |
در حالی که پس از بستری، دارو (17 درصد) و دندان پزشکی (15 درصد) بیش ترین هزینه های درمانی خانوار را به خود اختصاص می دهند، در سال 88 بیش از 91درصد از مخارج دندان پزشکی توسط بخش خصوصی (مردم) و کمتر از 9 درصد توسط بخش عمومی (دولتی و غیر دولتی) تامین شده است.
به گفته دکتر رضا حسین پور، متخصص بیماری های دهان و مدیرکل دفتر برنامه ریزی بیمه های درمانی وزارت رفاه و تامین اجتماعی، ضروری است با تامین منابع مالی لازم و تقویت بیمه های پایه و تکمیلی سهم مردم از این میزان کاهش یابد.
دکتر حسین پور با همکاری دکتر الهام ابراهیمی دندان پزشک، مریم السادات میرمالک ثانی، کارشناس ارشد دفتر برنامه ریزی بیمه های درمانی وزارت رفاه و تامین اجتماعی و بهجت شهسواری, کارشناس ارشد آمار، پژوهشی را در زمینه دندان پزشکی ایران در سال 88 به انجام رسانده و کارکردها و اهداف بخش دندان پزشکی نظام سلامت در ایران را بررسی کرده اند.
با دکتر حسین پور در حاشیه پنجاهمین کنگره انجمن دندانپزشکی ایران گفتگو کرده ایم:
• خدمات دندان پزشکی از جمله درمان های پر هزینه است که بسیاری از مردم توان پرداخت آن را ندارند, در بررسی شما بیمه ها تا چه اندازه در این زمینه به مردم کمک کرده اند؟
** ما تامین مالی بخش دندان پزشکی کشور را به تفکیک بخش های مختلف مورد بررسی قرار دادیم که بر این اساس آمار نشان می دهد که بیمه های پایه (سازمان تامین اجتماعی،سازمان بیمه خدمات درمانی،خدمات درمانی نیروهای مسلح و کمیته امداد)، بیمه های تکمیلی (بیمه های بازرگانی دولتی و خصوصی) و وزارت بهداشت در تامین مالی بخش دندان پزشکی نقش کمی داشته و بار مالی بخش دندان پزشکی عملا بر دوش مردم گذاشته شده است که باید برای تقویت این بخش و کاهش سهم مردم چاره اندیشی کرد.
بیش از 91 درصد از مخارج دندان پزشکی توسط بخش خصوصی (مردم) و کمتر از 9 درصد بخش عمومی (دولتی و غیر دولتی) صورت گرفته است.
بیمه ها (شامل بیمه های پایه و تکمیلی) مجموعا 8.87 درصد از هزینه های بخش دندان پزشکی را پرداخت کرده اند.
همچنین بررسی عملکرد بیمه ها نشان می دهد که در حال حاضر 1درصد از اعتبارات سازمان های بیمه گر در بخش دندان پزشکی هزینه می شود. این در حالی است که بر اساس مصوبه شورای عالی بیمه در سال 1387 سازمان های بیمه گر موظف به پوشش بیمه ای خدمات دندان پزشکی برای کودکان 6 تا 12 سال شده اند که پیش بینی می شود در صورت تعمیم اجرای این طرح سهم بخش دندان پزشکی از مخارج سازمان های بیمه گر به حدود 10 درصد افزایش یابد.اجرای این طرح می تواند سرآغاز تحول بزرگی در بخش دندان پزشکی کشور باشد.
• دندان پزشکی چه سهمی در درمان های مردم در سال 88 داشته است؟
** اطلاعات مرکز آمار ایران نشان می دهد41 درصد پرداختی مردم در بخش بستری و 59 درصد در بخش سرپایی است.
پس از بستری، بخش دارو (17 درصد) و دندانپزشکی (15 درصد) بیش ترین هزینه های درمانی خانوار را به خود اختصاص داده است.به عبارت بهتر 26 درصد هزینه های سرپایی برای درمان های دندان پزشکی پرداخت می شود.بیش از 16 درصد هزینه های درمانی جمعیت شهری و کمتر از 11 درصد هزینه های درمانی جمعیت روستایی مربوط به خدمات دندان پزشکی بوده است.
• در مجموع می توان آماری از مخارج پرداخت شده دندان پزشکی در این سال به دست آورد؟
** بله، کل مخارج دندان پزشکی پرداخت شده توسط مردم در سال 1388 حدود 15 هزار میلیارد ریال یا یک و نیم میلیارد دلار بوده است که سرانه ماهانه آن حدود 18 هزار ریال است. یک فرد شهری ماهیانه 23 هزار ریال و یک فرد روستایی 8 هزار ریال برای خدمات دندان پزشکی هزینه می کند.به عبارت بهتر یک فرد روستایی یک سوم فرد شهری در این بخش هزینه می کند.
حدود 90 درصد هزینه های خدمات دندان پزشکی که مردم پرداخت می کنند مربوط به بخش خصوصی (مطب ها) بوده است و 10 درصد نیز به بخش دولتی پرداخت کرده اند. این نسبت در شهر نشینان 91 به 9 و در روستائیان 88 به 12 بوده است. این موضوع موید عدم فعالیت بخش دولتی در زمینه خدمات دندان پزشکی است که اهمیت بسیاری در سیاست گذاری ها و تصمیم گیری های این بخش دارد.
• آیا نوع درمان ها و هزینه های آنان مشخص است؟
** بر اساس داده های مرکز آمار، در سال 88 این هزینه ها به تفکیک شهر و روستا و نوع خدمات مشخص شده است که آن را در جدولی آماده کرده ایم. بر این اساس، از کل مخارج دندان پزشکی 60 درصد مربوط به ترمیم، اندو و پروتز های ثابت است. (البته متاسفانه تفکیک این خدمات موجود نیست)، ارتو، جراحی لثه، دست دندان وجرم گیری هر کدام حدود 7 درصد از کل هزینه های دندان پزشکی را به خود اختصاص داده اند.
از این مبالغ روستائیان به دست دندان بیش تر (14 درصد) و برای جراحی های لثه کمتر (0.7 درصد) هزینه کرده اند.
روستاییان برای کشیدن،جرم گیری و احتمالا ترمیم بیش تر از شهری ها به بخش دولتی مراجعه کرده اند.
شهری ها 2.1 درصد و روستایی ها 3.7 درصد برای کشیدن هزینه کرده اند و فقط 1 درصد پرداخت های مردم در بخش دندان پزشکی به کلینیک ها صورت گرفته است.
| مقایسه هزینه های دندان پزشکی پرداخت شده توسط مردم به تفکیک شهر و روستا در سال 1388 / مرکز آمار ایران |
| |
جمعیت شهری |
49,700,000 |
جمعیت روستایی |
20,300,000 |
کل کشور |
| خدمات |
متوسط هزینه یک نفر در شهر |
درصد از کل مخارج دندان پزشکی |
متوسط هزینه یک نفر در روستا |
درصد از کل مخارج دندان پزشکی |
درصد از کل مخارج دندان پزشکی |
| هزینه ساخت دندان مصنوعی |
15,347 |
%5.5 |
13,950 |
%14.1 |
%6.6 |
| ویزیت دندان پزشک (دولتی) |
1,516 |
%0.5 |
365 |
%0.4 |
%0.5 |
| ویزیت دندان پزشک (خصوصی) |
3,202 |
%1.1 |
971 |
%1.0 |
%1.1 |
| هزینه جراحی لثه (دولتی) |
2,532 |
%0.9 |
36 |
%0.0 |
%0.8 |
| هزینه جراحی لثه (خصوصی) |
22,412 |
%8.0 |
528 |
%0.5 |
%7.1 |
| هزینه ارتودنسی (دولتی) |
4,782 |
%1.7 |
1,942 |
%2.0 |
%1.7 |
| هزینه ارتودنسی (خصوصی) |
21,186 |
%7.6 |
8,630 |
%8.7 |
%7.7 |
| هزینه ترمیم ، درمان ریشه و پروتز ثابت (دولتی) |
12,474 |
%4.5 |
6,831 |
%6.9 |
%4.8 |
| هزینه ترمیم ، درمان ریشه و پروتز ثابت (خصوصی) |
168,447 |
%60.2 |
51,254 |
%51.9 |
%59.2 |
| هزینه کشیدن دندان و جرم گیری دندان (دولتی) |
4,968 |
%1.8 |
2,740 |
%2.8 |
%1.9 |
| هزینه کشیدن دندان و جرم گیری دندان (خصوصی) |
19,854 |
%7.1 |
11,395 |
%11.5 |
%7.7 |
| هزینه های کلینیک |
3,074 |
%1.1 |
51 |
%0.1 |
%1.0 |
| جمع کل |
279,792 |
%100.0 |
98,692 |
%100.0 |
%100.0 |
| کل هزینه ها در بخش دولتی |
26,271 |
%9 |
11,915 |
%12 |
%10 |
| کل هزینه ها در بخش خصوصی |
253,521 |
%91 |
86,778 |
%88 |
%90 |
• پس نوع تقاضای خدمات در شهر و روستا متفاوت است؟
** تفاوت شهر ها و روستاها به خوبی موید اختلافاتی فاحش در سطح درآمد، فرهنگ و آموزش، سطح دسترسی و .... بین این دو گروه است و نشان می دهد که تصمیم گیران بخش دندان پزشکی کشور باید به همه کارکردهای نظام سلامت توجه داشته باشند و به عنوان مثال تولید منابع بدون توزیع جغرافیایی مناسب،افزایش سطح دسترسی و فرهنگ سازی مناسب منجر به ارائه خدمات بیشتر به مردم نخواهد شد.
• مراکز بهداشتی سراسر کشور چه میزان از این خدمات را ارایه می کنند، آیا وجود این مراکز در توزیع این خدمات موثر بوده است؟
** وزارت بهداشت از طریق حدود 2200 مرکز بهداشتی درمانی خدمات دندانپزشکی را در سراسر کشور ارائه می کند اما به دلیل نبود تعداد کافی دندان پزشکان و یا کمبود اعتبارات، بسیاری از این مراکز غیرفعال هستند.
سازمانه ای بیمه گر عموما دارای مراکز ارائه خدمت برای خدمات دندان پزشکی نیستند و در این مورد از بخش های دولتی و خصوصی خرید خدمت می کنند. البته در سازمان تامین اجتماعی حدود 300 مرکز ملکی خدمات دندان پزشکی مورد تعهد را به بیمه شدگان ارائه می کند. همچنین سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح اگر چه دارای مراکز ملکی نیست با این همه خرید خدمات دندان پزشکی را عمدتا از طریق مراکز درمانی نیروهای مسلح انجام می دهد. باید توجه داشته باشیم که بخش قابل توجهی از خدمات دندان پزشکی قابل ارائه در کشور، مورد تعهد سازمان های بیمه گر نیست و بیمه شدگان با مراجعه به بخش خصوصی و پرداخت از جیب این خدمات را دریافت می کنند. شاهد این مدعا عملکرد این سازمان است. بر اساس جداول ارائه شده در بخش تامین مالی سازمان های بیمه گر پایه تنها حدود 1درصد از پرداخت های خود را به بخش دندان پزشکی اختصاص داده اند. این در حالی است که مخارج دندان پزشکی حدود 15درصد از هزینه های درمانی خانوار را به خود اختصاص می دهد.
• تجربه های جهانی و استانداردها چگونه است و ما چه رتبه ای از نظر ارایه خدمات داریم؟
** در همه جوامع دنیا بخشی از درآمد خانوار صرف هزینه های مرتبط با سلامت (خدمات بهداشتی و درمانی) می شود. سازمان بهداشت جهانی یکی از متغیرهای اصلی در اندازه گیری کارایی و عملکرد نظام های ارایه خدمات سلامت در کشورهای دنیا را شاخص مشارکت عادلانه منابع مالی سلامت می داند. اهمیت این شاخص تا حدی است که سازمان بهداشت جهانی وزن 25 درصدی برای محاسبه شاخص کلی عملکرد نظام های سلامتی به آن داده است. به عبارت دیگر یک نظام سلامت وقتی در عادلانه ترین وضعیت از نظر تحمیل بار مالی قرار دارد که درصد هزینه های پرداختی مستقیم از جیب مردم نسبت به کل هزینه های سلامت پایین و پیش پرداخت ها متناسب با ظرفیت پرداخت درآمد باشد و افراد غنی مشارکت مالی بیشتری داشته باشند. در بخش دندان پزشکی سهم پرداخت از جیب مردم نسبت به کل خدمات بالاتر می باشد. طبق گزارش مرکز آمار ایران 91 درصد از هزینه های خدمات دندان پزشکی مستقیما توسط خود مردم پرداخت می شود و سهم بیمه ها در این مخارج حدود 8.8 درصد است. همچنین سطح دسترسی و میزان بهره مندی از خدمات نیز بین گروه های جمعیتی عادلانه نیست. به طوری که روستائیان دسترسی کمتری به خدمات دندان پزشکی دارند.
• در این بررسی آیا به مسایلی مثل پیش گیری و تعداد فارغ التحصیلان و توزیع دندان پزشکان در سطح کشور هم پرداخته اید. بسیاری بر این عقیده اند که در حال حاضر تعداد دانشکده های دندان پزشکی بیش از نیاز کشور است،نظر شما چیست؟
** سالانه حدود 1200 دندان پزشک به فارغ التحصیلان این رشته اضافه می شود. مقایسه این ارقام با رشد سالیانه جمعیت کشور (یک میلیون و 200 هزار نفر در سال) نشان می دهد که به ازای هر 1000 نفر افزایش جمعیت ، یک نفر دندان پزشک فارغ التحصیل می شود. در حال حاضر یک دندان پزشک به ازای هر 3300 نفر جمعیت کشور وجود دارد. با در نظر گرفتن دوره 6 ساله دندان پزشکی، در صورت حتی ثابت ماندن روند فعلی جذب دانشجو و نرخ موالید تا 5 سال آینده، می توان انتظار داشت تا در 11 سال بعد یعنی سال 1400 و مقارن با اهداف 2020 سازمان جهانی بهداشت، تعداد دندان پزشکان کشور به 35000 و جمعیت کشور به 86000000 نفر برسد که به ازای هر 2450 نفر جمعیت کشور یک دندان پزشک وجود خواهد داشت. به عبارت دیگر 40 دندان پزشک به ازای هر 100هزار نفرجمعیت وجود خواهد داشت که نسبت به گزارش سال 2004 رشد 210درصدی و نسبت به وضع فعلی رشد 33 درصدی خواهد داشت. البته با توجه به افزایش دانشکده های جدید التحصیل، ازدیاد فارغ التحصیلان خارج از کشور و احتمال کاهش موالید، این نسبت کوچک تر شده و شاید به ازاء هر 2000 نفر یا کمتر جمعیت، یک نفر دندان پزشک در کشور وجود داشته باشد که این ارقام قدری نگران کننده است.
باید بگویم که صرف تربیت نیروی انسانی باعث افزایش مراجعه مردم به بخش دندان پزشکی و ارتقای شاخص های سلامت دهان و دندان نخواهد شد، چرا که مراجعه مردم و دریافت خدمات دندان پزشکی به مولفه های متعددی چون سطح درامد، پوشش بیمه ای، آموزش و فرهنگ سازی، توزیع جغرافیایی مناسب دندان پزشکان، افزایش سطح دسترسی و غیره بستگی دارد که بی توجهی به این مولفه ها باعث افزایش نیروی مازاد و بیکاری دندان پزشکان در آینده ای نزدیک خواهد شد در حال حاضر در تهران به ازاء هر 10000نفر جمعیت بیش از 6.8 دندان پزشک وجود دارد در حالی که این نسبت در برخی استان ها زیر یک است. بنابراین برنامه ریزی برای بازتوزیع جغرافیایی فارغ التحصیلان اهمیت بیش تری از افزایش تعداد دندان پزشکان خواهد داشت. این موضوع وقتی اهمیت مضاعف می یابد که بدانیم تربیت دندان پزشکان با صرف هزینه های سنگین تجهیزات و مواد گران قیمت دندان پزشکی در دانشکده ها صورت می گیرد. | |
| |
| 1389/03/09 |
|
|
|
|
| |
|
Copyright © 2008 Www.IDAWeb.Ir, All Rights Reserved | Powered by Tadbir Andish Caspian Co.
|
|